Người thầy tốt nhất không bao giờ cho bạn câu trả lời

Có một buổi chiều mình ngồi đối diện với mentor, vừa trình bày xong kế hoạch và tự nghĩ là ổn lắm rồi.

Cổ hỏi: "Vậy theo em, mục tiêu cuối cùng là gì?"

Mình trả lời. Cổ im lặng. Rồi hỏi lại: "Vậy sau đó thì sao?"

Mình trả lời tiếp. Cổ lại im lặng. Lại hỏi: "Vậy sau đó thì sao?"

Cứ vậy ba bốn lần, mình mới nhận ra mình chưa thật sự hiểu mình muốn gì. Kế hoạch đó hay, nhưng nền tảng rỗng.

Cổ không nói mình sai. Cổ không đưa ra câu trả lời đúng. Cổ chỉ hỏi, và hỏi, và hỏi.

Đó là lần đầu tiên mình hiểu người thầy tốt nhất không phải là người biết nhiều nhất, mà là người giỏi nhất trong việc khiến bạn tự tìm ra câu trả lời của chính mình.

Bài học mình học được không phải từ câu trả lời

Hồi còn nhỏ, mình hay nghĩ người thầy giỏi là người giải thích rõ ràng, có thể trả lời mọi câu hỏi mình đưa ra. Kiểu như: em hỏi gì anh cũng biết, vậy là anh giỏi.

Nhưng càng lớn, mình càng thấy ngược lại. Những người thầy thật sự để lại dấu ấn trong cuộc đời mình không ai là người cho mình câu trả lời có sẵn cả.

Họ cho mình câu hỏi. Đúng câu hỏi, đúng thời điểm, đủ để mình bắt đầu suy nghĩ thật sự.

Có lần mình đang loay hoay với một quyết định kinh doanh, tâm trí rối bời, mình hỏi mentor: "Thầy ơi, em nên làm gì?"

Thầy cười. "Em đã thử cái gì rồi?"

Mình kể. Thầy gật đầu. "Vậy trong những thứ đó, cái nào em cảm thấy đúng hơn với mình?"

Câu trả lời tự nhiên xuất hiện. Mình tự mình tìm ra, thầy chỉ dẫn đường.

Tại sao câu hỏi mạnh hơn câu trả lời

Khi ai đó cho bạn câu trả lời, bạn nhận được một mảnh thông tin. Bạn ghi nhớ, có thể áp dụng, rồi quên đi nếu hoàn cảnh thay đổi.

Khi ai đó cho bạn câu hỏi đúng, bạn nhận được một cái gì đó khác hẳn. Bạn phải suy nghĩ. Phải đối mặt với bản thân. Phải thật sự làm việc.

Và câu trả lời bạn tự tìm ra đó, nó ở lại với bạn. Nó thành của bạn. Không ai lấy đi được.

Đó là lý do mình hay nói: học từ người thầy giỏi không giống học từ sách. Sách cho bạn nội dung. Người thầy giỏi cho bạn khung tư duy để bạn tự tạo nội dung cho mình.

Hành trình tìm thầy thật sự khó hơn mình nghĩ

Mình đã từng tìm mentor theo kiểu: ai nổi tiếng, ai giàu, ai thành công thì theo. Cứ nghĩ gần người giỏi là mình sẽ giỏi theo.

Có những người mình học được rất nhiều. Có những người mình gần mà không học được gì, dù họ rất giỏi theo nghĩa thông thường.

Dần dần mình nhận ra, người thầy phù hợp với mình không phải là người giỏi nhất. Là người nhìn thấy được mình. Người biết mình đang ở đâu, đang cần gì, và biết cách đặt câu hỏi để mình tự tìm đường ra.

Mình may mắn gặp được vài người như vậy trong hành trình của mình. Mỗi người dạy mình một điều khác nhau, theo cách khác nhau. Nhưng điểm chung là họ không bao giờ vội vàng cho mình đáp án.

Bạn có thể tự học cách đặt câu hỏi cho chính mình

Điều mình nhận ra sau nhiều năm: kỹ năng quan trọng nhất không phải là biết câu trả lời. Là biết đặt câu hỏi đúng cho bản thân.

Mỗi khi đứng trước quyết định khó, thay vì hỏi "Mình nên làm gì?" mình tập hỏi: "Điều gì quan trọng nhất với mình trong chuyện này?" Hoặc: "Nếu không sợ thì mình sẽ chọn gì?"

Những câu hỏi như vậy không dễ trả lời. Nhưng chính cái khó đó buộc mình phải thật sự nhìn vào bên trong, thay vì chỉ xử lý bề mặt.

Và theo thời gian, bạn sẽ thấy: bạn ít cần người khác cho bạn câu trả lời hơn. Bởi vì bạn đã học cách tự hỏi mình.

Đó mới là điều người thầy thật sự muốn truyền lại. Không phải kiến thức. Là năng lực tự học, tự hỏi, tự tìm đường.

Bạn có ai là người thầy theo nghĩa này trong cuộc đời mình hông? ;)))